عنوان کامل پایان نامه :

 مکان‌گزینی ایستگاه‌های آتش‌نشانی با منطق فازی و تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در محیط مکانمند

قسمتی از متن پایان نامه :

بهره گیری از روش‌های سنتی برنامه‌ریزی ایستگاه‌های آتش‌نشانی برای خدمات‌رسانی، به معنای هدر رفتن کاغذ و زمان می‌باشد؛ اما امروزه، بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی به‌عنوان ابزاری در جهت ایجاد بانک اطلاعاتی مناسب و کارآمد اقدام می کند. انتخاب مکان‌های بهینه جهت استقرار ایستگاه‌های آتش‌نشانی نیازمند شناسایی و تجزیه‌وتحلیل معیارها و شاخص­های متعددی می باشد. شاخص‌های مطرح در پژوهش حاضر شامل هشت پارامتر کالبدی و اجتماعی که اثر هر یک در ارتباط با مکان گزینی در قالب نقشه در محیط GIS ارائه گردیده می باشد. لایه­های اطلاعاتی در محیط ArcGIS‌ ایجادشده و نتایج حاصل از تلفیق لایه­های اطلاعاتی، بهترین مکان‌ها را برای ایجاد ایستگاه‌های آتش‌نشانی در منطقه‌ی یک شهرداری بندرعباس معرفی نموده می باشد. لذا در این پژوهش از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) جهت برآورد اهمیت نسبی هر یک از پارامترها بهره گیری گردید و با تحلیل و همپوشانی لایه‌های فازی وزن‌دار در محیط GIS اقدام به تهیه نقشه نهایی مکان گزینی ایستگاه‌های آتش‌نشانی گردید. از عملگر فازی AND و گامای فازی جهت اولویت‌بندی مکان‌های مناسب ایستگاه آتش‌نشانی بهره گیری گردید. نقشه خروجی حاصل از این دو عملگر، نتایج مشابهی را ارائه می‌دهند. در مطالعه نتایج مشخص گردید که ایستگاه‌های موجود نیز در محدوده مناطق با اولویت مکانی جانمایی شده‌اند. مناطق اولویت‌دار جهت استقرار ایستگاه‌های آتش‌نشانی عبارت‌اند از: قسمت‌هایی از شمال شرقی منطقه شامل شهرک توحید و مجتمع مسکونی شرکت نفت، شمال غربی، غرب و جنوب منطقه یک که شامل گلشهر جنوبی می گردد. قسمت‌های جنوبی و شمال غربی در حیطه شعاع عملکردی ایستگاه‌های موجود قرار دارند اما مناطق غربی و شمال شرقی منطقه در خارج از عملکرد ایستگاه‌هاست. لذا نیاز به احداث دو ایستگاه جدید در این محدوده‌ها به‌مقصود پوشش عملکردی کل منطقه یک می‌باشد. مکان‌های معرفی‌شده برای ایجاد ایستگاه‌های آتش‌نشانی جدید به‌صورت پراکنده و در ابعاد مختلف در نقشه‌های عملگر فازی گاما،AND و همچنین شاخص همپوشانی ارائه‌شده می باشد. ازآنجاکه زمین اختصاص‌یافته برای ایجاد ایستگاه‌های آتش‌نشانی جدید بایستی ازنظر مساحت، قطعه‌ای تفکیکی در حد استاندارد برای ایستگاه‌های کوچک 1500 مترمربع و برای‌ ایستگاه‌های‌ متوسط‌ 3000 مترمربع‌ باشد، پس با تبدیل نقشه­ نهایی به وکتور با بهره گیری از پرسش گیری شرطی مکان‌های با ابعاد کوچک‌تر از 1500 مترمربع که کارایی لازم را ندارند، از نقشه حذف‌شده‌اند و مناطق مساعدتر و بهینه‌تر مشخص شدند. با بهره گیری از محیط Google Earth و بازدیدهای میدانی درنهایت تعدادی مکان در شمال شرقی، غرب و جنوب غربی منطقه یک به‌عنوان مکان‌های پیشنهادی معرفی‌شده می باشد. حال با در نظر داشتن انجام تحقیقات مشابه صورت گرفته توسط نظریان و کریمی (1388) و با در نظر داشتن معیارهای شعاع پوششی، تراکم جمعیت، نزدیکی به شبکه معابر (دسترسی‌ها) و کاربری اراضی (همسایگی‌های سازگار و ناسازگار) به ارزیابی توزیع فضایی و مکان‌یابی ایستگاه‌های آتش‌نشانی شهر شیراز با بهره گیری از GIS پرداختند. چنین نتیجه گردید که تعداد ایستگاه‌های موجود شهر شیراز، بیش از نیمی از محدوده فعلی شهر خارج از شعاع پوشش استاندارد (سه تا پنج دقیقه) هستند و نیازمند به مکان‌یابی ایستگاه‌های جدید می‌باشند؛ پس با بهره گیری از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تلفیق آن باقابلیت‌های GIS، برای مناطقی که خارج از شعاع عملکردی ایستگاه‌های موجود بودند، ایستگاه‌های جدیدی مکان‌یابی شده می باشد. همچنین زیاری و یزدان‌پناه (1390) به مطالعه مکان‌یابی ایستگاه‌های آتش‌نشانی شهر آمل با بهره گیری از مدل AHP در محیط GIS پرداختند. با به‌کارگیری روش همپوشانی، معیارهای وزن دهی باهم تلفیق و مکان بهینه برای استقرار ایستگاه‌های آتش‌نشانی مشخص گردید. علاوه بر چهار ایستگاه موجود، دو ایستگاه پیشنهاد می گردد. که نتایج بدست آمده از پژوهش حاضر با سایر محققان ذکر گردیده نتایج مشابهی داشته می باشد.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

    شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

  • آیا تعداد ایستگاه‌های آتش‌نشانی در منطقه یک شهری بندرعباس کافی می باشد؟
  • آیا ایستگاه‌های آتش‌نشانی موجود در منطقه یک شهری بندرعباس، طبق استانداردهای شهری صورت گرفته می باشد؟

 دانلود متن کامل پایان نامه جغرافیا در لینک پایین صفحه